Me pak fjalë
Varet nga lloji i pensionit. Pensionet private nga punësimi i mëparshëm, për shembull pensioni tipik INPS, mund të tatohen vetëm në Shqipëri, dhe pra të përjashtohen në Itali. Pensionet publike, si ato ex-INPDAP, shtetërore ose ushtarake, mbeten të tatueshme në Itali. Është gjëja e parë që duhet sqaruar, përpara çdo llogarie tjetër.
Dëgjon shpesh të flitet, në mënyrë të përgjithshme, për pensione "pa taksa" në Shqipëri. Realiteti është më i saktë, dhe është shkruar zi mbi të bardhë në një dokument zyrtar.
Nga lind rregulli
Ndryshimi nuk është një interpretim i yni. Është vendosur nga konventa mes Italisë dhe Shqipërisë kundër tatimit të dyfishtë, në fuqi që nga viti 1999. Një konventë e këtij lloji shërben për të përcaktuar, për çdo lloj të ardhure, cili nga dy vendet mund të zbatojë tatimin, që e njëjta e ardhur të mos tatohet dy herë. Për pensionet, dy nene vendosin pothuajse gjithçka: neni 18 dhe neni 19.
Pensioni privat: rëndësi ka ku banon (neni 18)
Neni 18 thotë se pensionet dhe pagesat e ngjashme, që i paguhen një banori të një shteti kontraktues në lidhje me një punësim të mëparshëm, tatohen vetëm në atë shtet.
Thënë thjesht: nëse merr një pension nga punësimi i mëparshëm privat, pensioni tipik INPS, dhe banon vërtet në Shqipëri, ai pension tatohet vetëm në Shqipëri. Kjo është arsyeja pse flitet për një pension të përjashtuar në Itali.
Sa kërkon më pas Shqipëria në të vërtetë mbi këto pensione është një pyetje më vete, dhe ndryshon me kohën. Është një e dhënë që e mbajmë të përditësuar: shih datën e verifikimit në fund të faqes.
Pensioni publik: mbetet në Itali (neni 19)
Për pensionet e paguara nga shteti, rregulli përmbyset. Neni 19 përcakton se pensionet e paguara nga një shtet tatohen vetëm në atë shtet. Një pension publik italian, pra, mbetet i tatueshëm në Itali edhe nëse transferohesh në Shqipëri: kjo vlen për pensionet ex-INPDAP, shtetërore, ushtarake dhe të sektorit publik në përgjithësi.
I njëjti nen parashikon një përjashtim të vetëm: pensioni bëhet i tatueshëm në Shqipëri vetëm nëse personi është njëkohësisht banor dhe shtetas i Shqipërisë. Për shumicën e pensionistëve italianë ky kusht nuk plotësohet, dhe pensioni publik vazhdon kështu të tatohet në Itali.
Rastet jo aq të qarta
Jo çdo pension futet pastër në njërën nga dy kategoritë. Disa shembuj:
- karriera të përziera, me një pjesë të kontributeve në sektorin publik dhe një në atë privat;
- pensione nga puna e vetëpunësuar ose nga gestione separata, që nuk vijnë nga një "punësim i përfunduar" në kuptimin e nenit 18;
- trajtime plotësuese ose të natyrave të tjera.
Në këto raste përgjigjja varet nga detajet e pozicionit tënd, dhe ia vlen ta verifikosh me një profesionist përpara se të marrësh ndonjë vendim.
Çfarë do të thotë në praktikë
Përpara se të shikosh koston e jetesës, shtëpinë ose klimën, pyetja që duhet t'i bësh vetes është e thjeshtë: çfarë lloj pensioni merr?
Nëse është një pension privat, përjashtimi në Itali është i mundur. Nëse është publik, përgjithësisht jo. Është udhëkryqi i parë, dhe ndryshon gjithë arsyetimin që vjen më pas, përfshirë llogaritë se sa do të kurseje vërtet. Të nisësh nga këtu të shpëton nga ndërtimi i një vendimi të rëndësishëm mbi një supozim të gabuar.
Gjithmonë për t'u verifikuar
Ky udhëzues shpjegon rregullin e përgjithshëm, jo situatën tënde të veçantë, dhe nuk është këshillë fiskale. Norma që Shqipëria zbaton mbi pensionet e huaja mund të ndryshojë me kohën: referoju gjithmonë datës së verifikimit më poshtë. Për rastin tënd konkret, dhe përpara se të transferosh banimin, konsultohu me një commercialista ose një profesionist të kualifikuar. Nëse do një orientim të parë, na shkruani: ndonjëherë gjëja më e dobishme është të kuptosh paraprakisht cilat pyetje të bësh.
Pyetje të shpeshta
- Si tatohet pensioni italian në Shqipëri?
- Varet nga lloji i pensionit. Pensionet private nga punësimi i mëparshëm, si pensioni tipik INPS, mund të tatohen vetëm në Shqipëri; ato publike (ex-INPDAP, shtetërore, ushtarake) mbeten të tatueshme në Itali.
- Ku nuk tatohet pensioni italian?
- Nuk ka një vend ku të jetë automatikisht i përjashtuar: varet nga konventa kundër tatimit të dyfishtë dhe nga lloji i pensionit. Me Shqipërinë rregulli vlen për pensionet private, jo për ato publike.
- A është i përjashtuar në Shqipëri një pension publik ose ex-INPDAP?
- Jo. Neni 19 i konventës i lë pensionet publike të tatueshme në Itali, përveç atyre që janë njëkohësisht banorë dhe shtetas të Shqipërisë.
- Sa taksa paguan një pensionist italian në Shqipëri?
- Për një pension privat, nëse banon në Shqipëri, Italia nuk zbaton tatimin mbi të ardhurat sipas konventës; sa zbaton më pas Shqipëria duhet verifikuar për rastin tënd dhe për vitin në vazhdim.
Burimet
- Konventa Itali-Shqipëri kundër tatimit të dyfishtë (teksti zyrtar)
- Konventa Itali-Shqipëri, treguesi i neneve (nenet 18 dhe 19)
Ky udhëzues jep informacion të përgjithshëm, jo këshillim fiskal apo ligjor.